Cườm mắt là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa, đặc biệt ở người cao tuổi. Bệnh thường tiến triển âm thầm, khi người bệnh nhận ra thì thị lực đã bị tổn thương nặng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bị cườm mắt, nhất là những triệu chứng cấp tính, là yếu tố sống còn để bảo vệ thị lực. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện và khoa học về chủ đề, giúp bạn phân biệt các loại cườm mắt và biết khi nào cần đến bác sĩ ngay lập tức.
Có thể bạn quan tâm: Lẹo Mắt Kiêng Ăn Gì Và Những Điều Cần Tránh Để Bệnh Nhanh Khỏi
Có thể bạn quan tâm: Thuốc Nhỏ Mắt Cho Đau Mắt Hàn: Tổng Hợp Các Lựa Chọn An Toàn Và Hiệu Quả
Tóm tắt 5 dấu hiệu nguy hiểm cần biết ngay
Dưới đây là những triệu chứng cảnh báo cấp bách của cườm mắt, đặc biệt là glocom góc đóng – thể bệnh có thể gây mù lòa chỉ sau vài giờ nếu không được cấp cứu kịp thời:
- Đau nhức mắt dữ dội, đột ngột: Thường xảy ra ở một bên mắt, đau lan lên nửa đầu cùng bên, kèm theo buồn nôn, nôn.
- Thị lực mờ đục trong chớp mắt: Nhìn mọi vật như qua lớp sương mù, có quầng xanh đỏ quanh đèn.
- Đồng tử to, không co lại khi tiếp xúc ánh sáng: Đây là dấu hiệu đặc trưng của glocom góc đóng cấp.
- Chảy nước mắt, sợ ánh sáng và co thắt mí mắt: Các triệu chứng phản ứng của mắt với tình trạng áp lực tăng cao đột ngột.
- Thấy vòng cầu màu cầu vồng (rainbow halos) quanh nguồn sáng: Biểu hiện của giác mạc bị phù do nhãn áp tăng vọt.
Khi gặp một hoặc nhiều triệu chứng trên, đây có thể là dấu hiệu bị cườm mắt cấp tính và cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Cườm mắt là gì? Giải thích thuật ngữ cần biết
Thuật ngữ “cườm mắt” thực chất không phải là một bệnh đơn lẻ mà là tên gọi chung cho hai nhóm bệnh lý nguy hiểm: cườm nước (glocom) và cườm khô (đục thủy tinh thể). Cả hai đều là nguyên nhân chính gây mù lòa toàn phần nếu không được điều trị.
- Cườm nước (Glocom): Đây là bệnh lý tổn thương thần kinh thị giác do áp lực chất lỏng bên trong nhãn cầu (nhãn áp) tăng bất thường. Cơ chế chính là sự rối loạn trong hệ thống sản xuất và dẫn lưu thủy dịch. Glocom chia thành hai thể chính:
- Glocom góc đóng: Nguy hiểm nhất do đồng tử bị bít tắc hoàn toàn, thủy dịch không thể lưu thông, dẫn đến tăng nhãn áp cấp tính. Đây là cấp cứu nhãn khoa thực sự.
- Glocom góc mở: Tiến triển chậm, do các cấu trúc dẫn lưu bị tắc nghẽn dần. Triệu chứng ban đầu rất mơ hồ, dễ bị bỏ qua.
- Cườm khô (Đục thủy tinh thể): Là tình trạng thể thủy tinh trong mắt bị đục, gây giảm thị lực dần dần. Đây là nguyên nhân gây mù lòa phổ biến toàn cầu.
Phân tích chi tiết các dấu hiệu bị cườm mắt theo từng thể bệnh
Sự khác biệt lớn giữa các thể bệnh nằm ở cách thức xuất hiện của triệu chứng.
Dấu hiệu của Glocom góc đóng (Cườm nước cấp tính)
Đây là thể bệnh đe dọa tính mạng thị giác trong vài giờ. Các dấu hiệu xuất hiện đột ngột, dữ dội và không tự hết.
- Triệu chứng mắt: Đau nhức cực độ, mắt đỏ, thị lực giảm nhanh chóng, nhìn vật mờ, thấy quầng cầu vồng quanh đèn. Khi nắn nhẹ lên mắt, cảm giác cứng như hòn bi ve do nhãn áp có thể lên tới 50-60 mmHg (bình thường là 10-21 mmHg). Đồng tử to, phẳng, không phản ứng với ánh sáng.
- Triệu chứng toàn thân: Buồn nôn, nôn mửa, vã mồ hôi, tim đập nhanh do cơn đau dữ dội gây kích thích hệ thần kinh.
- Điểm đặc trưng: Thường xảy ra ở một bên mắt, vào buổi chiều hoặc khi gặp các yếu tố khởi phát như căng thẳng, làm việc trong bóng tối, uống quá nhiều nước lúc chiều.
Dấu hiệu của Glocom góc mở (Cườm nước âm thầm)
Bệnh tiến triển rất chậm, thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Đến khi thị lực bị tổn thương đáng kể, người bệnh mới phát hiện.
- Triệu chứng mơ hồ: Thị lực mờ dần từ ngoài viền, tầm nhìn hẹp dần (nhìn như qua ống nhòm), đau nhức vùng trán nhẹ, đôi khi thấy vệt đèn nhấp nháy.
- Điểm đặc trưng: Hai mắt thường bị ảnh hưởng song song. Bệnh nhân thường chủ quan vì không đau nhiều và thị lực trung tâm còn tốt.
Dấu hiệu của Cườm khô (Đục thủy tinh thể)
- Triệu chứng chính: Thị lực giảm dần, mờ dần theo thời gian, không cải thiện bằng kính.
- Các dấu hiệu đi kèm: Dễ chói sáng, nhìn đèn xe có quầng sáng, nhìn vật không rõ đường viền, cần đọc sách phải gần hơn.
- Điểm đặc trưng: Thường gặp ở người cao tuổi, người có tiền sử chấn thương mắt, tiểu đường, hoặc dùng thuốc corticosteroid lâu dài.
Khi nào cần được cấp cứu ngay?
Không chần chừ nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
- Đau mắt dữ dội, đột ngột kèm buồn nôn.
- Thị lực giảm nhanh chóng trong vài giờ hoặc vài phút.
- Nhìn thấy vòng cầu màu sắc (cầu vồng) quanh đèn.
- Đồng tử to bất thường, không co lại khi chiếu đèn.
- Đầu óc choáng váng kèm đau nửa đầu dữ dội.
Đây có khả năng cao là cơn glocom góc đóng cấp. Cần đến bệnh viện có chuyên khoa mắt ngay, vì mỗi giờ trôi qua là nguy cơ tổn thương vĩnh viễn thần kinh thị giác tăng lên.
Phòng ngừa và theo dõi: Biện pháp bảo vệ thị lực lâu dài
Vì cườm mắt, đặc biệt là glocom, thường không có triệu chứng rõ ở giai đoạn đầu, khám mắt định kỳ là biện pháp quan trọng nhất.
- Đối với người trên 40 tuổi: Nên khám mắt ít nhất 1 năm/lần, đo nhãn áp và kiểm tra góc tiền phòng.
- Đối với người có tiền sử gia đình bị glocom: Cần được theo dõi sát sao, thậm chí 6 tháng/lần.
- Lối sống lành mạnh: Tránh căng thẳng, không uống quá nhiều nước một lúc (nên uống đều đặn trong ngày), tránh làm việc trong bóng tối lâu, bổ sung dinh dưỡng cho mắt.
- Cẩn trọng với thuốc: Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa corticosteroid (thuốc corticoid) lâu ngày mà không có sự kiểm soát của bác sĩ.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về các vấn đề sức khỏe mắt và cách chăm sóc toàn diện tại kinhmatquangnhan.vn để nâng cao kiến thức bảo vệ thị lực cho bản thân và gia đình.
Lời kết
Dấu hiệu bị cườm mắt là những tín hiệu cảnh báo từ cơ thể, đòi hỏi sự chú ý đặc biệt. Trong khi glocom góc mở và cườm khô âm thầm, thì glocom góc đóng lại là một cấp cứu thực sự. Hiểu rõ các triệu chứng và hành động kịp thời khi có dấu hiệu nguy hiểm là chìa khóa để giữ gìn thị lực suốt đời. Hãy coi việc khám mắt định kỳ như một thói quen quan trọng, bởi đôi mắt khỏe mạnh là tài sản vô giá cho mọi hoạt động và trải nghiệm cuộc sống.
Có thể bạn quan tâm: Dấu Hiệu Cận Thị: 6 Cách Nhận Biết Sớm Để Bảo Vệ Thị Lực Toàn Diện