Glocom, hay còn gọi là cườm nước, được mệnh danh là “kẻ cướp thị giác thầm lặng” vì khó phát hiện sớm nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu gây mù loà. Nhiều người bệnh khi được chẩn đoán thường đặt ra câu hỏi: mắt bị cườm nước có mổ được không? Câu trả lời là có, phẫu thuật là một trong những phương pháp điều trị quan trọng, nhưng việc có nên mổ hay không phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện nhất về quá trình đánh giá, các phương pháp phẫu thuật hiện đại, cũng như những điều kiện cần biết để bạn có thể đưa ra quyết định phù hợp nhất cùng bác sĩ chuyên khoa.
Có thể bạn quan tâm: Mống Mắt (lòng Đen) Là Gì? Tổng Hợp Tất Tần Tật Về Cấu Trúc, Chức Năng Và Tên Gọi Khác
Có thể bạn quan tâm: Omega-3 Có Tác Dụng Gì Cho Mắt?
5 Bước Quan Trọng Trong Quy Trình Đánh Giá & Điều Trị Cườm Nước
Để hiểu rõ cườm nước có mổ được không, bạn cần nắm được logic đằng sau quyết định y tế. Dưới đây là 5 bước cốt lõi giúp bạn hình dung toàn bộ quá trình:
- Chẩn đoán xác định: Thông qua khám mắt chuyên sâu, đo nhãn áp, soi đáy mắt và các xét nghiệm cận lâm sàng để xác nhận bệnh glocom và đánh giá mức độ tổn thương dây thần kinh thị giác.
- Đánh giá mức độ tiến triển: Bác sĩ sẽ xem xét nhãn áp có cao bao nhiêu, góc mở của mắt, tình trạng thị lực và vùng thị trường đã bị ảnh hưởng thế nào.
- Thử nghiệm điều trị nội khoa: Đa số bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp trước tiên. Nếu thuốc hiệu quả và kiểm soát được bệnh, phẫu thuật có thể không cần thiết ngay.
- Xác định chỉ định mổ: Phẫu thuật thường được xem xét khi thuốc không còn hiệu quả, bệnh tiến triển nhanh, hoặc có các biến chứng cần can thiệp khẩn cấp (như cơn glocom cấp).
- Lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp: Từ tình trạng mắt cụ thể (glocom góc đóng, góc mở, thể bệnh lý…), bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp tối ưu nhất.
Có thể bạn quan tâm: Thuận Tay Trái Thì Não Nào Phát Triển? Phân Tích Từ Nghiên Cứu Khoa Học
Glocom Là Gì? Vì Sao Phẫu Thuật Lại Cần Thiết?
Cườm nước là một nhóm bệnh lý về mắt, đặc trưng bởi sự tổn thương dây thần kinh thị giác và thường đi kèm với tăng nhãn áp. Nhãn áp là áp lực chất lỏng bên trong mắt. Kếu áp lực này tăng cao kéo dài, nó sẽ đè ép và phá hủy dây thần kinh thị giác vô cùng nhạy cảm, dẫn đến mất thị lực từ từ và không thể phục hồi. Đây chính là lý do tại sao mục tiêu điều trị glocom không phải là “chữa khỏi hoàn toàn” mà là kiểm soát nhãn áp, ngăn chặn tổn thương thêm và bảo vệ phần thị lực còn lại.
Phẫu thuật được xem là một bước điều trị quan trọng vì nó tạo ra một kênh thoát mới cho dịch nhãn (thuỷ dịch) trong mắt, giúp giảm áp lực lâu dài, ổn định bệnh. Trong khi thuốc và laser có thể bị mất hiệu lực theo thời gian hoặc không đủ mạnh với một số thể bệnh nặng, phẫu thuật thường mang lại hiệu quả kiểm soát nhãn áp lâu dài hơn.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Khăn Hồng Chất Lượng Nhất 2026: Đánh Giá Chi Tiết Và Mua Ở Đâu Uy Tín?
Các Phương Pháp Phẫu Thuật Glocom Hiện Đại
Tùy thuộc vào loại glocom (góc đóng, góc mở, bẩm sinh…) và cấu trúc mắt của bệnh nhân, bác sĩ sẽ lựa chọn một trong các phương pháp phẫu thuật sau:
- Phẫu thuật cắt bè củng giác mạc (Trabeculectomy): Đây là phương pháp “vàng” trong phẫu thuật glocom. Bác sĩ tạo một cửa sổ nhỏ ở đáy mắt (bè củng giác mạc) để thuỷ dịch thoát ra khoảng dưới kết mạc, được hấp thụ vào hệ thống tuần hoàn. Phương pháp này có hiệu quả cao và lâu dài.
- Phẫu thuật cắt củng mạc sâu (Deep Sclerectomy): Là một biến thể của phẫu thuật cắt bè, tạo một khoang thoát dịch sâu hơn trong củng mạc, giảm nguy cơ biến chứng sau mổ như thấp áp hoặc dính mống mắt.
- Phẫu thuật đặt van dẫn lưu tiền phòng: Được dùng cho các thể glocom phức tạp, đã mổ thất bại hoặc có tiền sử viêm. Một thiết bị nhỏ (van) được đặt để dẫn thuỷ dịch từ tiền phòng ra khoảng dưới kết mạc.
- Quang đông thể mi (Cyclophotocoagulation): Sử dụng laser để làm liền một phần cơ thể mi (cơ co nhãn cầu), giảm sản xuất thuỷ dịch. Thường dùng cho glocom nặng, thị lực kém hoặc sau nhiều lần mổ thất bại.
Khi Nào Bệnh Nhân Được Chỉ Định Mổ Cườm Nước?
Phẫu thuật không phải là lựa chọn đầu tiên. Nó thường được cân nhắc trong các trường hợp sau:
- Điều trị bằng thuốc không hiệu quả: Nhãn áp vẫn cao dù đã dùng tối đa 3 loại thuốc hạ nhãn áp.
- Bệnh tiến triển nhanh: Dấu hiệu tổn thương dây thần kinh thị giác (mất thị lực, thu hẹp góc nhìn) tiếp tục diễn biến xấu dù nhãn áp được kiểm soát tạm thời.
- Không tuân thủ điều trị thuốc: Người bệnh không thể sử dụng thuốc đều đặn do tác dụng phụ, chi phí, hoặc bất tiện.
- Cơn glocom cấp (thiên đầu thống): Đây là cấp cứu y tế, nhãn áp tăng đột ngột rất cao, gây đau nhức, mờ thị lực. Phẫu thuật khẩn cấp thường được chỉ định để giảm áp lực nhanh, cứu vãn thị lực.
- Glocom bẩm sinh hoặc thể bệnh lý đặc biệt: Như glocom góc đóng nguyên phát với góc đóng quá rộng (>180 độ), glocom thứ phát do viêm, chấn thương, hoặc dính mống mắt.
Những Trường Hợp Không Thể Tiến Hành Phẫu Thuật
Một số tình trạng tại mắt hoặc toàn thân có thể tạm hoãn hoặc không cho phép phẫu thuật, bao gồm:
- Tình trạng giác mạc không ổn định: Giác mạc quá phù, viêm, loét, trợt giác mạc nặng.
- Viêm nhiễm cấp tính tại mắt: Viêm màng bồ đào, viêm giác mạc đang hoạt động.
- Bệnh lý toàn thân không kiểm soát: Sức khỏe tổng thể kém, không chịu được gây mê.
- Kết mạc quá xơ sẹo: Dễ gây dính sau mổ, làm mất hiệu quả.
Các trường hợp này cần được điều trị và ổn định trước khi xem xét phẫu thuật.
Chuẩn Bị Và Chăm Sóc Sau Phẫu Thuật Glocom
Sau phẫu thuật, việc chăm sóc mắt là yếu tố then chốt quyết định thành công. Bệnh nhân cần:
- Tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ về thuốc nhỏ mắt (kháng sinh, corticoid, thuốc hạ nhãn áp).
- Tránh vận động mạnh, nâng tạ, cúi đầu trong thời gian đầu.
- Giữ mắt sạch sẽ, không chạm vào, không massage vùng mổ.
- Tái khám định kỳ để theo dõi nhãn áp, thị lực và sự lành vết mổ.
- Nhận biết dấu hiệu bất thường như đau nhiều, mờ thị lực đột ngột, chảy mủ để đến gặp bác sĩ ngay.
Thông tin chi tiết về chăm sóc sau mổ bạn có thể tham khảo thêm tại kinhmatquangnhan.vn.
Lời Khuyên Cuối Cùng Cho Người Bệnh
Câu trả lời cho “mắt bị cườm nước có mổ được không” là có, nhưng đây phải là một quyết định được đưa ra sau quá trình thăm khám kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa mắt. Phẫu thuật là công cụ mạnh mẽ để cứu hộ thị lực, nhưng nó không phải là phép màu. Mục tiêu là ổn định bệnh, ngăn ngừa mất thị lực thêm, chứ không thể phục hồi thị lực đã bị hủy hoại. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm và kiểm soát nhãn áp thường xuyên. Nếu bạn hoặc người thân có yếu tố nguy cơ (tiền sử gia đình, tuổi cao, viêm mắt tiền thảo…), hãy đi khám mắt định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Kiến thức về bệnh là chìa khóa đầu tiên giúp bạn chủ động chăm sóc sức khỏe đôi mắt của mình.