Việc con nhỏ đau mắt, đổ ghèn nhiều là tình huống khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Hiện tượng này thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, không phải lúc nào nhiều ghèn cũng là dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng. Hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử lý đúng sẽ giúp mẹ bình tĩnh hơn, chăm sóc con hiệu quả và đảm bảo an toàn cho đôi mắt bé.
Có thể bạn quan tâm: Con Trai Đeo Kính Cận: Những Điều Cần Biết Về Nguyên Nhân, Ảnh Hưởng Và Cách Quản Lý
Có thể bạn quan tâm: Kích Thước Ảnh Màn Hình Máy Tính Là Gì?
Tóm Tắt Các Bước Chính Khi Bé Bị Đau Mắt Nhiều Ghèn
- Phân biệt ghèn bình thường và bất thường: Ghèn vàng trong, ít, không kèm đỏ mắt là bình thường. Ghèn nhiều, đặc, màu vàng đậm/xanh lục, kèm đỏ mắt, sưng là dấu hiệu bất thường.
- Vệ sinh mắt đúng cách: Dùng bông gạc sạch, nước muối sinh lý 0.9% lau từ trong ra ngoài, dùng riêng cho từng mắt.
- Massage nhẹ nhàng: Day nhẹ vùng dưới đầu mắt (góc mũi) để thông tuyến lệ.
- Theo dõi và không tự ý dùng thuốc: Nếu tình trạng không cải thiện sau 1-2 ngày, hoặc có dấu hiệu nặng, cần đưa bé đi khám bác sĩ.
- Phòng ngừa: Giữ vệ sinh cá nhân, không chung khăn, rửa tay sạch trước khi chăm sóc bé, giữ không gian sống sạch sẽ.
Có thể bạn quan tâm: Nhức Mỏi Mắt Nên Nhỏ Thuốc Gì? Top 5 Lựa Chọn An Toàn Hiệu Quả
Ghèn Mắt Ở Trẻ Nhỏ: Bình Thường Hay Báo Động?
Ghèn mắt (hay gỉ mắt) là dịch tiết tự nhiên của tuyến lệ, có nhiệm vụ làm sạch, bảo vệ mắt. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, hệ tiết mắt chưa hoàn thiện nên thường xuất hiện nhiều ghèn hơn người lớn. Tuy nhiên, có những dấu hiệu giúp cha mẹ phân biệt đâu là ghèn lành tính và đâu là dấu hiệu bệnh:
- Ghèn bình thường: Màu vàng trong suốt hoặc vàng nhạt, xuất hiện nhiều nhất khi bé thức dậy. Sau khi rửa mặt, mắt sạch sẽ, không đỏ, không sưng. Bé không quấy khóc, không dụi mắt nhiều.
- Ghèn bất thường (có thể là đau mắt): Xuất hiện nhiều trong ngày, không chỉ buổi sáng. Màu sắc đậm hơn (vàng đậm, xanh lục). Kèm theo các dấu hiệu như: mắt đỏ, sưng đỏ vùng mí mắt, bé chớp mắt liên tục, chảy nước mắt nhiều, dị vật cảm giác trong mắt, sợ ánh sáng, và bé tỏ ra khó chịu, quấy khóc. Khi đó, khả năng cao mắt bé đã bị viêm kết mạc (đau mắt đỏ) hoặc nhiễm khuẩn.
Có thể bạn quan tâm: 9h Sáng Là Giờ Gì? Ý Nghĩa Theo Phong Thủy, Khoa Học & Đời Sống
Các Nguyên Nhân Phổ Biến Khiến Bé Đau Mắt Đổ Nhiều Ghèn
Khi phát hiện bé có dấu hiệu bất thường, cần xem xét các nguyên nhân sau:
1. Dịch ối chảy vào mắt
Đây là nguyên nhân phổ biến ở trẻ sơ sinh. Trong quá trình sinh, dịch ối có thể chảy vào mắt bé, gây kích ứng và tiết dịch nhiều hơn. Tình trạng này thường tự khỏi sau vài ngày với việc vệ sinh mắt sạch sẽ.
2. Viêm kết mạc (Đau mắt đỏ)
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất, do virus, vi khuẩn hoặc nấm gây ra. Bệnh rất dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp (dùng chung khăn, tay, đồ chơi) hoặc gián tiếp qua không khí. Triệu chứng điển hình là mắt đỏ, sưng, đổ ghèn nhiều (có thể vàng, xanh hoặc trắng đục), mí mắt dính chặt vào nhau khi ngủ.
3. Tắc tuyến lệ
Tuyến lệ có nhiệm vụ tiết nước mắt. Ở khoảng 6-10% trẻ sơ sinh, tuyến lệ có thể bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn. Biểu hiện là nước mắt chảy nhiều một bên (hoặc cả hai), kèm theo ghèn nhiều và sưng ở góc trong mắt (gần mũi). Nếu không được thông, tình trạng này có thể dẫn đến viêm kết mạc tái phát.
4. Dị vật trong mắt
Một sợi lông, bụi bẩn nhỏ hay cát… lọt vào mắt sẽ gây kích ứng mạnh, khiến mắt chảy nước mắt nhiều hơn và tiết ra dịch nhầy (tạo thành ghèn). Bé thường dụi mắt nhiều, nhắm mắt lại.
5. Vết thương tại mắt
Trẻ có thể bị xước giác mạc do chính móng tay dài, đồ chơi sắc nhọn. Vết thương nhỏ cũng gây đau, sưng, chảy nước mắt và nếu bị nhiễm khuẩn sẽ dẫn đến tình trạng nhiều ghèn, đỏ mắt nghiêm trọng.
Khi Bé Bị Đau Mắt Nhiều Ghèn: Mẹ Phải Làm Gì Ngay?
Dù chưa rõ nguyên nhân, việc đầu tiên và quan trọng nhất là vệ sinh mắt cho bé một cách an toàn, đúng chuẩn.
1. Quy trình vệ sinh mắt chuẩn
- Chuẩn bị: Rửa tay thật sạch với xà phòng. Chuẩn bị bông gạc mềm, sạch (có thể dùng bông băng y tế, gạc thấm nước muối) và nước muối sinh lý 0.9% (mua tại nhà thuốc).
- Thao tác: Nhúng bông gạc vào nước muối, vắt bớt dịch. Tuyệt đối không chùi từ ngoài vào trong. Hãy lau nhẹ nhàng từ góc mắt (gần mũi) ra phía ngoài (gần tai). Mỗi lần dùng một bông gạc mới, một cốc nước muối mới nếu vệ sinh cả hai mắt. Dùng riêng cho từng mắt để tránh lây nhiễm chéo.
- Tần suất: Thực hiện 2-3 lần/ngày, hoặc khi thấy ghèn nhiều. Sau khi lau sạch, dùng bông gạc khô thấm nhẹ vùng quanh mắt.
2. Massage vùng tuyến lệ
Đối với trẻ sơ sinh bị tắc tuyến lệ, massage rất hữu ích. Mẹ dùng ngón tay (đã rửa sạch) ấn nhẹ và xoa tròn ở vùng da dưới đầu mắt, ngay tại góc mắt phía trong (gần mũi). Thực hiện khoảng 3 lần/ngày, mỗi lần 1-2 phút. Điều này giúp tạo áp lực, thúc đẩy dịch tiết và có thể giúp thông tuyến.
3. Nhỏ nước muối sinh lý
Có thể nhỏ 2-3 giọt nước muối sinh lý vào mắt bé mỗi lần vệ sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ làm sạch và giảm kích ứng. Tuyệt đối KHÔNG tự ý mua thuốc nhỏ mắt (kể cả thuốc kháng sinh) về nhà dùng cho con nếu chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thuốc không đúng loại, không đúng liều có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho mắt non nớt của bé.
4. Khi Nào Cần Đưa Bé Đến Bác Sĩ?
Các dấu hiệu sau đây báo hiệu bạn cần đến cơ sở y tế ngay:
- Sau 1-2 ngày vệ sinh tại nhà, tình trạng không cải thiện (mắt vẫn đỏ, nhiều ghèn, chảy nước mắt).
- Mắt sưng to, mí mắt đỏ ửng, khó mở.
- Bé có dấu hiệu sốt, bỏ bú, quấy khóc nhiều.
- Ghèn có màu xanh lục, đặc như mủ.
- Bé dụi mắt nhiều đến mức gây thương tích.
Bác sĩ khám mắt sẽ chẩn đoán chính xác nguyên nhân (viêm kết mạc loại nào, tắc tuyến lệ…) và kê đơn thuốc phù hợp (nhỏ mắt, uống thuốc…). Với trẻ bị tắc tuyến lệ đã gây viêm, bác sĩ có thể chỉ định thủ thuật thông tuyến nhỏ.
5. Điều Cấm Kỵ
- Không dùng các loại lá cây, thuốc dân gian, nước muối không đúng chuẩn để nhỏ hay rửa mắt cho bé. Chúng có thể gây nhiễm khuẩn nặng, tổn thương giác mạc.
- Không dùng chung khăn, khăn mặt, khăn tay giữa các thành viên, đặc biệt với bé.
- Không để bé dụi mắt nhiều. Có thể che tay bé bằng găng tay mềm, giữ tay bé nếu thấy bé hay dụi.
Phòng Ngừa Bệnh Đau Mắt Cho Trẻ Nhỏ
Phòng bệnh luôn hơn chữa bệnh. Cha mẹ có thể làm theo những lưu ý sau để giảm nguy cơ cho con:
- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay sạch sẽ với xà phòng trước khi chạm vào mắt, mặt của bé. Khăn cho bé (khăn mặt, khăn tắm, khăn lau mắt) phải là riêng, giặt sạch, phơi khô nắng hoặc sấy khô, tránh để nơi ẩm mốc, nhiều bụi.
- Duy trì không gian sống sạch sẽ: Phòng bé cần thoáng mát, tránh bụi bặm, lông côn trùng. Lau dọn nhà cửa thường xuyên.
- Hạn chế tiếp xúc với người bệnh: Nếu có người trong nhà bị đau mắt đỏ, cần hạn chế tiếp xúc gần với bé, dùng khẩu trang và vệ sinh nghiêm ngặt.
- Bảo vệ mắt bé: Hạn chế đưa bé ra nơi có gió lớn, nhiều bụi, hoặc ánh sáng mặt trời chói. Kiểm tra đồ chơi của bé thường xuyên.
- Cắt móng tay cho bé thường xuyên để tránh vô tình gây xước mắt khi dụi.
Lời Kết
Bé bị đau mắt nhiều ghèn là vấn đề thường gặp nhưng cần được phụ huynh xử lý một cách cẩn thận và khoa học. Hãy bắt đầu bằng việc vệ sinh mắt đúng chuẩn với nước muối sinh lý và quan sát kỹ các dấu hiệu đi kèm. Nếu tình trạng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng, đừng ngần ngại đưa bé đến bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Sức khỏe đôi mắt của con rất quý giá, sự tỉnh táo và hành động đúng đắn của cha mẹ chính là yếu tố then chốt giúp bé nhanh khỏi bệnh. Để cập nhật thêm nhiều kiến thức chăm sóc sức khỏe và nuôi dạy con hữu ích, bạn có thể tham khảo các bài viết khác tại kinhmatquangnhan.vn.