Bị nổi mụt lẹo ở mắt phải là tình trạng khá phổ biến, gây khó chịu và ảnh hưởng đến thị giác. Hiện tượng này thường xuất hiện bất ngờ, khiến nhiều người băn khoăn không biết xử lý thế nào cho đúng cách. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về nguyên nhân, triệu chứng và các bước xử lý tại nhà an toàn, đồng thời chỉ rõ khi nào cần đến sự can thiệp của chuyên gia y tế.
Có thể bạn quan tâm: Mơ Thấy Mang Thai Là Điềm Báo Gì? Phân Tích Khoa Học & Tâm Lý
Các bước xử lý nhanh khi bị lẹo mắt
- Không chọc, nặn hay bóp: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Hành động này có thể đẩy sâu vi khuẩn vào trong, làm tình trạng nặng hơn, thậm chí gây áp xe hoặc nhiễm trùng tổng thể.
- Sử dụng khăn nóng ấm áp: Lấy một chiếc khăn sạch, thấm nước ấm (không nóng), vắt bớt nước rồi đắp nhẹ nhàng lên vùng mắt bị lẹo trong 5-10 phút, thực hiện 3-4 lần mỗi ngày. Nhiệt độ ấm giúp làm sưng viêm giảm dần và thúc đẩy mụt lẹo tự vỡ ra.
- Vệ sinh tay và mặt sạch sẽ: Trước khi sơ chế, phải rửa tay kỹ với xà phòng. Sử dụng nước sạch và khăn mềm, sạch để lau mặt, tránh mang vi khuẩn từ tay lên vùng mắt.
- Không trang điểm và tránh tiếp xúc: Tạm ngừng sử dụng kính áp tròng, mỹ phẩm xung quanh mắt. Tránh dụi mắt dù ngứa rát.
- Theo dõi diễn biến: Quan sát xem mụt lẹo có tự khỏi sau vài ngày với việc chườm ấm không. Nếu sưng đỏ, đau tăng, lan rộng hoặc có dấu hiệu sốt, cần đi khám ngay.
Có thể bạn quan tâm: Làm Sao Biết Con Trai Hay Con Gái? Các Phương Pháp Khoa Học Và Lưu Ý
Lẹo mắt là gì? Nguyên nhân và triệu chứng
Lẹo mắt, hay còn gọi là lẹo mi, là tình trạng viêm nhiễm ở tuyến bã nhờn (tuyến Meibomius) hoặc tuyến lệ ở rìa mi mắt. Tuyến này bị tắc nghẽn, dẫn đến viêm và hình thành một cục sưng nhỏ, tương tự như mụn trứng cá. Có hai loại chính: lẹo mi ngoài (phổ biến hơn) và lẹo mi trong (ít gặp, thường do nhiễm khuẩn sâu hơn).
Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn xâm nhập vào tuyến bã nhờn bị tắc. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: vệ sinh mắt kém, chạm tay bẩn vào mắt, sử dụng mỹ phẩm quá mức hoặc không phù hợp, stress, thiếu ngủ, suy giảm miễn dịch. Ở một số người, tình trạng viêm da vùng mặt (viêm da tiết bã) cũng có thể làm tăng nguy cơ này.
Triệu chứng điển hình là sưng đỏ, đau nhức tại một vị trí cụ thể trên bờ mi. Vùng sưng có thể nhỏ như hạt đậu hoặc to hơn. Khi chạm vào, người bệnh cảm thấy đau, nhạy cảm với ánh sáng. Trong một số trường hợp, mụt lẹo có thể tự vỡ ra và chảy ra dịch vàng, sau đó triệu chứng giảm dần.
Có thể bạn quan tâm: Keo 502 Dính Vào Mắt Phải Làm Thế Nào?
Phân biệt lẹo mắt với các vấn đề khác về mắt
Điều quan trọng là không nhầm lẫn lẹo mắt với các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự. Chẳng hạn, meibomian gland dysfunction (MGD) là tình trạng tắc nghẽn tuyến bã nhờn mạn tính, gây khô mắt và viêm mi, nhưng không hình thành cục sưng cấp tính như lẹo. Chắn cưng mắt (hordeolum) thường viêm sâu hơn, đau nhiều hơn và có thể liên quan đến nhiễm khuẩn tụ cầu. Uỷ châm (chalazion) là một khối u mềm, không đau, hình thành do tắc nghẽn kéo dài của tuyến bã nhờn, khác với lẹo mắt thường rất đau khi mới xuất hiện.
Việc phân biệt đúng giúp áp dụng cách xử lý phù hợp. Nếu nghi ngờ, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt để có chẩn đoán chính xác.
Khi nào cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt?
Các bước xử lý tại nhà chỉ nên áp dụng trong trường hợp lẹo mắt nhẹ, sưng đau không quá lớn và không có dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng. Bạn cần đến bệnh viện ngay nếu gặp các tình huống sau:
Có thể bạn quan tâm: Nhóm Máu Nào Dễ Đỏ Mặt Khi Uống Rượu?
- Sưng đỏ, nóng, đau tăng mạnh sau 48-72 giờ dù đã chườm ấm.
- Mắt bị sưng to, khó mở, hoặc sưng lan đến phần khác của mặt.
- Xuất hiện sốt, ớn lạnh, cảm giác mệt mỏi.
- Lẹo mắt tái phát nhiều lần trong thời gian ngắn.
- Tử cấp tính (lẹo mắt trong) có thể gây áp xe sâu, đe dọa thị giác nếu không được điều trị kịp thời.
- Triệu chứng không cải thiện sau 1 tuần tự chăm sóc.
Bác sĩ có thể kê thuốc mỡ kháng sinh, thuốc nhỏ mắt hoặc trong trường hợp nặng, có thể phẫu thuật lấy sỏi tuyến bã nhờn. Đây là thủ thuật nhỏ, an toàn và thường được thực hiện ngay tại phòng khám.
Các biện pháp phòng ngừa lẹo mắt tái phát
Phòng ngừa là cách tốt nhất để giảm nguy cơ bị lẹo mắt. Dưới đây là những thói quen tích cực giúp bảo vệ đôi mắt:
- Vệ sinh mặt và mắt sạch sẽ: Rửa mặt hàng ngày với nước sạch và sữa rửa mặt dịu nhẹ. Tránh dụi mắt.
- Rửa tay thường xuyên: Đây là bước đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng để ngăn ngừa vi khuẩn từ tay lên mắt.
- Không chia sẻ khăn, khăn mặt, mỹ phẩm: Mỗi người nên có đồ dùng cá nhân riêng.
- Tháo kính áp tròng và trang điểm trước khi ngủ: Đảm bảo mắt được “thở” và tránh tích tụ bụi bẩn.
- Quản lý stress và ngủ đủ giấc: Cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ làm hệ miễn dịch suy giảm, dễ nhiễm khuẩn.
- Chế độ ăn uống cân bằng: Bổ sung đủ vitamin A, C, E và kẽm có lợi cho sức khỏe mắt và da.
Thông tin cần biết về thuốc và thủ thuật y tế
Khi đến khám, bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc. Thuốc mỡ kháng sinh (như erythromycin) hoặc thuốc nhỏ mắt kháng sinh (nhất là khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn nặng) giúp kiểm soát vi khuẩn. Thuốc mỡ corticoid đôi khi được dùng trong trường hợp viêm nặng, nhưng phải dùng theo chỉ định vì có thể gây tác dụng phụ.
Với trường hợp lẹo mắt tái phát nhiều lần hoặc uỷ châm lớn, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật đăt lỗ (incision and drainage). Thủ thuật này được thực hiện trong vài phút tại phòng khám, gây tê cục bộ, ít đau đớn. Bác sĩ sẽ tạo một vết cắt nhỏ để đào thải dịch và sỏi bã nhờn. Sau phẫu thuật, cần giữ vệ sinh và tái khám theo hẹn.
Để hiểu rõ hơn về các phương pháp điều trị và chăm sóc mắt, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu từ các nguồn y tế uy tín. Một trang web cung cấp thông tin tổng hợp và đáng tin cậy về sức khỏe mắt cũng như các vấn đề thường gặp là kinhmatquangnhan.vn.
Tổng kết
Bị nổi mụt lẹo ở mắt phải là vấn đề thường gặp, chủ yếu do vi khuẩn xâm nhập vào tuyến bã nhờn bị tắc. Xử lý đúng cách với chườm ấm và giữ vệ sinh là cần thiết. Tuy nhiên, bản thân việc “làm sao” cần được hiểu là làm thế nào để xử lý an toàn, không gây biến chứng. Quan trọng nhất là không được chọc, nặn mụt. Khi triệu chứng nặng, dai dẳng hoặc nghi ngờ các vấn đề khác, việc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt là bước không thể bỏ qua. Duy trì các thói quen vệ sinh tốt là chìa khóa để phòng ngừa hiệu quả, giúp đôi mắt luôn khỏe mạnh và sáng sủa.