Việc đeo kính áp tròng (lens) lần đầu tiên có thể khiến nhiều người cảm thấy lo lắng, nhất là khi phải chạm tay vào mắt. Tuy nhiên, với sự kiên nhẫn và hướng dẫn đúng phương pháp, bạn hoàn toàn có thể làm chủ kỹ năng này một cách an toàn và thoải mái. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cẩm nang chi tiết từ khâu chuẩn bị, các bước đeo và tháo lens đúng chuẩn, đến việc bảo quản và những lưu ý quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe đôi mắt tối ưu.
Có thể bạn quan tâm: Mắt 1 Mí Hay 2 Mí Đẹp Hơn? So Sánh Chi Tiết Từ A-z
Có thể bạn quan tâm: Hình Chóp Lục Giác: Định Nghĩa, Đặc Điểm & Công Thức Tính Toán Chi Tiết
Tóm Tắt Quy Trình Đeo Lens Cơ Bản
Dưới đây là 5 bước cốt lõi bạn cần nắm vững để đeo lens một cách an toàn:
- Chuẩn bị kỹ lưỡng: Rửa tay sạch, chuẩn bị dụng cụ và cắt móng tay.
- Kiểm tra lens: Xác định chiều đúng của lens và đảm bảo không có trầy xước.
- Đeo lens đúng kỹ thuật: Dùng ngón tay giữ ổn định, đưa lens nhẹ nhàng vào mắt.
- Kiểm tra sau đeo: Đảm bảo thị lực rõ ràng, mắt không có cảm giác cộm, đau.
- Tháo và bảo quản: Tháo lens đúng cách, ngâm rửa bằng dung dịch chuyên dụng và bảo quản trong hộp sạch sẽ.
Có thể bạn quan tâm: Ngủ Hay Bị Giật Mình Là Bị Gì?
1. Chuẩn Bị Trước Khi Đeo Kính Áp Tròng
Việc chuẩn bị đúng cách trước khi đeo là bước quan trọng đầu tiên, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ vi khuẩn, bụi bẩn xâm nhập vào mắt. Một thói quen chuẩn chỉnh sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho toàn bộ quá trình sử dụng lens.
Trước hết, bạn phải làm sạch tay một cách tuyệt đối. Rửa tay kỹ với xà phòng không chứa nhiều chất dưỡng ẩm, sau đó lau khô hoàn toàn bằng khăn giấy sạch hoặc khăn vải mềm. Tuyệt đối không đeo lens khi tay còn ướt hoặc dính kem dưỡng. Tiếp theo, hãy chuẩn bị sẵn một gương, hộp đựng lens, dung dịch ngâm rửa chuyên dụng và khăn/giấy sạch. Nếu lens vô tình rơi ra, bạn sẽ dễ dàng nhặt và xử lý. Một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng là nên cắt ngắn móng tay và tháo các phụ kiện sắc cạnh trên tay (như vòng tay, nhẫn) để tránh làm xước bề mặt lens hoặc vô tình chạm vào mắt trong lúc thao tác.
Đối với người dùng lens phân biệt mắt phải và mắt trái, hãy hình thành ngay thói quen đeo và tháo luôn theo một thứ tự cố định, chẳng hạn luôn bắt đầu từ mắt phải. Điều này giúp bạn tránh nhầm lẫn, đảm bảo lens đúng vị trí và hiệu quả điều chỉnh thị lực tối ưu.
Có thể bạn quan tâm: Viêm Xung Huyết Hang Vị: Nên Ăn Gì Và Kiêng Ăn Gì?
2. Cách Đeo Kính Áp Tròng Đúng Chuẩn
Khi đã sẵn sàng, bạn có thể bắt đầu các bước đeo lens. Cảm giác lạ lẫm khi ngón tay tiếp xúc với mắt là bình thường, nhưng bạn sẽ nhanh chóng quen thuộc nếu thực hiện đúng kỹ thuật và giữ bình tĩnh.
Bước 1: Lấy lens ra khỏi hộp. Mở nắp hộp lens, dùng đầu ngón tay (thường là ngón tay cái và ngón trỏ) nhẹ nhàng trượt lens ra lòng ngón tay trỏ. Trước khi đưa lên mắt, hãy quan sát nhanh lens dưới ánh sáng để đảm bảo nó không bị lỗi, nứt, hoặc có cặn bẩn bám trên bề mặt.
Bước 2: Kiểm tra chiều của lens. Đây là bước then chốt để đeo đúng và thoải mái. Đặt lens lên đầu ngón tay trỏ và đưa lên ngang tầm mắt. Lens đúng chiều sẽ có viền cong đều đặn, tạo thành hình “ché nhỏ” hoặc “bát”. Ngược lại, nếu viền loe ra giống hình “đĩa bay” hoặc mép ngược ra ngoài, có nghĩa là lens đang bị lộn ngược. Một số loại lens có in ký hiệu nhỏ (như số 1, 2 hoặc chữ R/L) trên viền, bạn có thể dựa vào đó để phân biệt mắt phải và trái. Nếu lens bị lộn, bạn cần lật ngược lại.
Bước 3: Đưa lens vào mắt. Đây là bước đòi hỏi sự tập trung. Dùng tay còn lại (tay thuận hoặc tay trái tùy thói quen) dùng ngón tay trỏ và ngón giữa nhẹ nhàng kéo mí mắt trên hướng lên trên, đồng thời dùng ngón tay trỏ tay kia kéo mí mắt dưới hướng xuống dưới một chút. Hành động này giúp mở to gócếch mắt, tạo điều kiện cho lens được đặt vào vị trí chính xác trên giác mạc. Nhìn thẳng hoặc hơi chếch lên trên, từ từ đưa lens chạm nhẹ vào mắt. Sau khi lens đã tiếp xúc, từ từ thả mí mắt ra và chớp mắt tự nhiên vài lần. Cảm giác cộm nhẹ trong vài giây đầu là bình thường khi lens bắt đầu ôm sát mắt. Nếu lens lệch hẳn hoặc cảm giác cộm kéo dài, hãy tháo ra, rửa lại bằng dung dịch và thử lại.
Bước 4: Kiểm tra sau đeo. Sau khi đeo xong, hãy nhìn xa và gần, di chuyển mắt theo các hướng khác nhau. Thị lực cần rõ ràng, mắt không bị đau, rát, ngứa hoặc chảy nước mắt liên tục. Nếu có dấu hiệu khô mắt nhẹ, bạn có thể nhỏ vài giọt thuốc nhỏ mắt dành cho người đeo lens. Tuyệt đối không nên tiếp tục đeo nếu mắt đỏ, đau nhiều, nhìn mờ hoặc có cảm giác như có dị vật.
3. Cách Tháo Kính Áp Tròng An Toàn
Việc tháo lens đúng cách không kém phần quan trọng, giúp bảo vệ giác mạc khỏi tổn thương cơ học và giữ cho lens không bị trầy xước.
Quy trình bắt đầu cũng từ việc rửa tay sạch và lau khô hoàn toàn. Nhìn lên trên, dùng ngón tay trỏ tay thuận kéo nhẹ mí mắt dưới xuống phía dưới. Tay kia có thể dùng để giữ mí mắt trên ổn định, tránh chớp mắt. Tiếp theo, dùng đầu ngón tay trỏ và ngón cái của tay thuận (hoặc hai ngón tay) đặt nhẹ vào thân lens và kéo xuống dưới, về phía gócếch mắt. Khi lens đã dịch chuyển xuống dưới, bạn có thể dùng ngón cái và ngón trỏ tách lens ra khỏi mắt, như một thao tác “bấm” nhẹ. Lưu ý quan trọng: chỉ nên tác động trực tiếp vào lens, không được bóp hoặc ấn mạnh vào bề mặt mắt. Sau đó, đặt lens vào lòng bàn tay sạch hoặc trực tiếp vào hộp đựng đã có sẵn dung dịch, rồi lặp lại với mắt còn lại.
Trong một số trường hợp, lens bị “mắc kẹt” do khô hoặc dính chặt, bạn có thể nhỏ thêm vài giọt nước mắt nhân tạo hoặc dung dịch dưỡng ẩm chuyên dụng cho lens vào mắt, chờ vài giây cho lens di động rồi thử tháo lại. Nếu lens vẫn không thể tháo được kèm theo cảm giác đau, cộm nhiều hoặc mắt đỏ, bạn cần dừng ngay và đến cơ sở khám mắt chuyên khoa để được hỗ trợ, tránh gây tổn thương nghiêm trọng cho giác mạc.
4. Bảo Quản Kính Áp Tròng Sau Khi Sử Dụng
Bảo quản lens đúng cách quyết định tuổi thọ của kính và, quan trọng hơn, là sức khỏe lâu dài của mắt bạn. Hầu hết các vấn đề nhiễm khuẩn, viêm giác mạc đều bắt nguồn từ việc bảo quản không vệ sinh.
Đầu tiên, chỉ sử dụng dung dịch chuyên dụng để ngâm và rửa lens. Tuyệt đối không dùng nước máy, nước lọc, nước muối pha tự làm hay nước muối sinh lý thông thường, vì chúng không có khả năng diệt khuẩn và có thể chứa vi sinh vật gây hại. Sau khi tháo lens, bạn đặt lens vào lòng bàn tay sạch, nhỏ vài giọt dung dịch mới, dùng ngón tay nhẹ nhàng chà xát cả hai mặt lens trong vài giây để loại bỏ cặn bẩn, sau đó rửa lại bằng dung dịch mới.
Việc xử lý hộp đựng lens cũng vô cùng quan trọng. Sau mỗi lần sử dụng, bạn phải đổ bỏ toàn bộ dung dịch cũ trong hộp, rửa hộp bằng dung dịch mới (không dùng nước), để khô hoàn toàn rồi mới đổ dung dịch mới vào. Không được “châm thêm” dung dịch mới vào hộp đã có dung dịch cũ, vì điều này sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả khử khuẩn. Hộp lens nên được đặt ở nơi khô ráo, sạch sẽ, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao. Thay hộp lens định kỳ ít nhất 3 tháng/lần để ngăn ngừa vi khuẩn, nấm mốc tích tụ bên trong.
Cuối cùng, tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn sử dụng của từng loại lens (lens một ngày, lens một tháng, lens dùng liên tục). Tuyệt đối không “tiết kiệm” bằng cách đeo quá hạn, vì lens sẽ tích tụ protein, mốc và vi khuẩn theo thời gian, làm tăng nguy cơ kích ứng và viêm giác mạc nghiêm trọng.
5. Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Sử Dụng Lens
Bên cạnh quy trình kỹ thuật, việc tuân thủ các nguyên tắc sinh hoạt sẽ giúp bạn sử dụng lens một cách an toàn và bền vững.
- Kiểm soát thời gian đeo: Người mới bắt đầu nên bắt đầu với thời gian ngắn (2-3 giờ/ngày) và tăng dần. Không nên đeo liên tục quá 8-10 giờ/ngày, kể cả với lens được thiết kế cho thời gian dài.
- Tránh môi trường nguy hiểm: Không đeo lens khi bơi, tắm biển, tắm hơi hay ngâm trong bồn tắm. Nước (dù là nước muối biển hay nước hồ bơi) chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng có thể xâm nhập dưới lens, gây viêm loét giác mạc nghiêm trọng. Cũng tránh môi trường có nhiều bụi, khói, hóa chất.
- Hạn chế trang điểm: Nếu cần trang điểm, hãy thực hiện trước khi đeo lens và tẩy trang kỹ sau khi tháo lens. Tránh dùng mascara, phấn mắt dạng bột vì dễ bám vào lens, gây kích ứng.
- Không dùng chung: Tuyệt đối không được chia sẻ lens, hộp đựng hay dung dịch với bất kỳ ai, kể cả người thân trong gia đình. Mỗi người có hệ vi sinh vật riêng, việc dùng chung có thể dẫn đến lây nhiễm chéo.
- Nghe theo cơ thể: Khi đeo lens, nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như mắt đau, cộm nhiều, chảy nước mắt liên tục, nhìn mờ, chói sáng hoặc đau đầu, hãy tháo lens ngay lập tức và đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt. Đừng cố chịp đựng hoặc tự ý dùng thuốc.
Kết luận
Việc làm chủ cách đeo và chăm sóc kính áp tròng không quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và nghiêm túc ngay từ những bước đầu tiên. Bằng cách tuân thủ đúng quy trình chuẩn bị, đeo, tháo và bảo quản, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng sự tiện lợi và thẩm mỹ mà lens mang lại mà vẫn giữ cho đôi mắt luôn khỏe mạnh. Nếu bạn còn băn khoăn, đừng ngần ngại tham khảo thêm các bài viết về kinhmatquangnhan.vn để nắm vững kiến thức chăm sóc mắt toàn diện. Hãy coi việc chăm sóc lens là một phần của thói quen vệ sinh cá nhân, bởi đôi mắt khỏe mạch chính là tài sản quý giá nhất bạn sở hữu.