Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm quan trọng của công dân nam giới trong độ tuổi quy định. Tuy nhiên, nhiều người có tình trạng thị lực không đồng đều, chẳng hạn như một mắt bị cận thị và một mắt bị loạn thị, thường băn khoăn liệu mình có phải tham gia khám sức khỏe và thực hiện nghĩa vụ hay không. Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật hiện hành, đặc biệt là Thông tư liên tịch về khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết, dựa trên văn bản pháp luật, để giúp bạn hiểu rõ cách xác định và áp dụng quy định cho trường hợp một mắt cận, một mắt loạn.
Có thể bạn quan tâm: Trẻ Sơ Sinh Chảy Nước Mắt Và Rỉ Mắt: Điều Cần Biết Về Tắc Lệ Đạo
Có thể bạn quan tâm: Nên Ăn Sáng Lúc Mấy Giờ? Thời Gian Vàng Cho Sức Khỏe Mỗi Ngày
Quy Trình Xét Điều Kiện Sức Khỏe Trong Nghĩa Vụ Quân Sự
Việc xác định có phải thực hiện nghĩa vụ quân sự hay không dựa trên kết quả khám sức khỏe theo một quy trình chặt chẽ. Dưới đây là các bước cốt lõi mà bạn cần nắm vững:
- Tra cứu Bảng Tiêu Chuẩn Sức Khỏe: Tìm và đọc kỹ Phụ lục 1 trong Thông tư liên tịch (ví dụ: Thông tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT), nơi quy định chi tiết bảng điểm thị lực và các bệnh lý khác.
- Xác Định Mức Độ Kính/Loạn Của Từng Mắt: Dựa trên giấy khám sức khỏe thực tế, ghi rõ số độ cận thị (ví dụ: -1.5D) và số độ loạn thị (ví dụ: -1.0D) cho từng mắt riêng biệt.
- Tính Điểm Theo Bảng Quy Định: Tra bảng số 2 trong Phụ lục 1 để xem mỗi mức độ kính/loạn tương ứng với bao nhiêu điểm. Mỗi mắt sẽ được tính một điểm riêng.
- Xác Định Điểm Cao Nhất Trong Hai Mắt: Trong trường hợp có hai mắt, người xét lấy mức điểm cao hơn (tệ hơn) giữa hai mắt để đưa vào phân loại chung.
- Tra Bảng Phân Loại Sức Khỏe: So sánh điểm đã xác định được (lấy từ mắt có điểm cao hơn) với Bảng phân loại sức khỏe (thường là Bảng số 1 trong cùng thông tư) để biết bạn thuộc loại sức khỏe nào (từ loại 1 đến loại 6).
- Biết Quyền Lợi Theo Loại Sức Khỏe: Mỗi loại sức khỏe tương ứng với một quyết định cụ thể: được tuyển chọn (loại 1-3), không tuyển chọn (loại 4), hoặc được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự (loại 5, 6). Loại 6 thường là các trường hợp bệnh lý mắt nặng.
Tiêu Chuẩn Thị Lực Theo Thông Tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT
Thông tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT là văn bản pháp lý quan trọng quy định về khám sức khỏe cho nghĩa vụ quân sự. Trong Phụ lục 1 của thông tư này, Bảng số 2 quy định chi tiết về “Các bệnh lý về mắt” và cách quy đổi thành điểm.
- Đối với cận thị: Mức độ cận được quy đổi thành điểm cụ thể. Ví dụ, cận từ 1,00 đến 1,25 độ thường tương ứng với 4 điểm; cận từ 1,50 đến 1,75 độ tương ứng với 3 điểm. (Lưu ý: Số điểm cụ thể có thể thay đổi theo từng phiên bản thông tư, cần tra cứu bảng chính xác nhất).
- Đối với loạn thị: Loạn thị thường được tính điểm cao hơn cận ở cùng mức độ vì ảnh hưởng lớn hơn đến thị lực. Ví dụ, loạn từ 0,75 đến 1,00 độ có thể tương ứng với 6 điểm; loạn từ 1,25 đến 1,50 độ có thể tương ứng với 5 điểm.
- Nguyên tắc tính điểm: Đối với người có thị lực hai mắt không đồng đều, cơ quan khám sức khỏe sẽ lấy mức điểm cao hơn (tệ hơn) giữa hai mắt để đưa vào phân loại chung. Điều này có nghĩa là nếu một mắt có điểm 3 và mắt kia có điểm 6, kết quả cuối cùng sẽ là 6 điểm.
Phân Loại Sức Khỏe và Quyết Định Nghĩa Vụ Quân Sự
Sau khi xác định được điểm thị lực cao nhất, bước tiếp theo là tra Bảng phân loại sức khỏe (Bảng số 1 Phụ lục 1).
- Loại 1, 2, 3: Thường là những người có sức khỏe tốt, không có bệnh lý nghiêm trọng. Họ sẽ được xét tuyển vào các đơn vị.
- Loại 4: Có bệnh lý nhẹ, không phù hợp với một số nghiệp vụ. Thường không được tuyển chọn.
- Loại 5 và Loại 6: Thuộc nhóm bệnh lý nặng, cần điều trị. Loại 6 thường là trường hợp được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2026. Điều này bao gồm các trường hợp “còn bệnh, chưa khỏi” hoặc “đang trong thời gian theo dõi, điều trị bệnh”.
Hướng Dẫn Thực Tế Cho Người Có Tình Trạng Mắt Như Trên
Áp dụng vào trường hợp cụ thể bạn đưa ra: mắt phải cận 1,5 độ (tương ứng 3 điểm) và mắt trái loạn 1 độ (tương ứng 6 điểm).
- Xác định điểm cao nhất: Do mắt trái loạn 1 độ được tính 6 điểm (cao hơn 3 điểm của mắt phải), kết quả cuối cùng để xét loại sức khỏe là 6 điểm.
- Tra bảng phân loại: Với 6 điểm về bệnh lý mắt, bạn sẽ được xếp vào Loại 6.
- Kết luận pháp lý: Theo quy định, người được phân loại sức khỏe loại 6 sẽ được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Bạn không cần thực hiện nghĩa vụ trong đợt gọi hiện tại, mà phải điều trị và khám lại khi có chỉ định sau này.
Lời khuyên thực tế:
- Luôn giữ giấy khám sức khỏe gốc và bản sao Thông tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT (hoặc văn bản cập nhật) để làm căn cứ khi trao đổi với cơ quan quân sự.
- Nếu có thắc mắc về kết quả khám, bạn có quyền khiếu nại hoặc yêu cầu xét nghiệm lại theo quy trình.
- Thông tin này mang tính chất tham khảo. Pháp luật có thể được sửa đổi, bổ sung. Bạn nên kiểm tra tính hiệu lực của văn bản pháp luật được trích dẫn tại thời điểm cụ thể.
Lưu Ý Quan Trọng Khi Khám Sức Khỏe Nghĩa Vụ Quân Sự
- Khám tại đâu: Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự thường do Hội đồng khoa học và tuyển chọn quân nhân tại các bệnh viện quân y hoặc bệnh viên được chỉ định thực hiện.
- Thủ tục tạm hoãn: Nếu được xếp loại 6, bạn sẽ nhận được giấy xác nhận tạm hoãn. Trong thời gian tạm hoãn, bạn cần điều trị bệnh và chờ được gọi khám lại để xác định tình trạng sức khỏe mới.
- Thay đổi quy định: Các thông tư về tiêu chuẩn sức khỏe có thể được cập nhật. Luôn tra cứu thông tin mới nhất từ cổng thông tin điện tử của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Y tế.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Câu hỏi 1: Nếu một mắt cận 2 độ và mắt kia loạn 1,5 độ thì sao?
Bạn cần tra bảng điểm. Cận 2 độ có thể tương ứng 2 điểm, loạn 1,5 độ có thể tương ứng 5 điểm. Lấy mức điểm cao hơn (5 điểm), tương ứng với một loại sức khỏe cụ thể, có thể vẫn là loại 6 tạm hoãn tùy theo bảng quy định hiện hành.
Có thể bạn quan tâm: Thay Gọng Kính Bao Nhiêu Tiền? Bảng Giá Chi Tiết Và Lựa Chọn Tối Ưu
Câu hỏi 2: Loạn thị 2 độ thì có được tạm hoãn không?
Loạn thị 2 độ thường được tính điểm khá cao (có thể là 4 hoặc 5 điểm tùy bảng). Cần xem mắt còn lại có bị cận/loạn không và lấy mức điểm cao nhất. Nếu điểm cao nhất rơi vào khoảng tương ứng loại 5 hoặc 6, bạn có thể được tạm hoãn. Cần tra cứu chính xác bảng số 2.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Top 8 Gọng Kính Cận Nữ Nhựa Dẻo Chất Lượng Cao
Câu hỏi 3: Miễn nghĩa vụ quân sự và tạm hoãn có khác nhau không?
Có khác hoàn toàn.
- Miễn nghĩa vụ: Áp dụng cho các trường hợp không đủ điều kiện khám sức khỏe từ đầu, thường do bệnh lý mạn tính, di tật, hoặc thuộc đối tượng ưu tiên. Họ không phải thực hiện nghĩa vụ.
- Tạm hoãn nghĩa vụ: Áp dụng cho người có bệnh lý tạm thời, còn thời gian điều trị, theo dõi. Họ sẽ được gọi khám lại sau khi khỏi bệnh. Nếu khỏi bệnh, họ vẫn có thể phải thực hiện nghĩa vụ.
Câu hỏi 4: Tôi có thể tự tra bảng điểm không?
Có, bạn có thể tìm và đọc Thông tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT (và các văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có) trên cổng thông tin điện tử của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Y tế. Tuy nhiên, kết quả chính thức chỉ có giá trị sau khi có xác nhận của Hội đồng khám sức khỏe.
Tóm lại, với trường hợp một mắt cận 1,5 độ và một mắt loạn 1 độ, dựa trên Thông tư 16/2026/TTLT-BQP-BYT, bạn sẽ được tính điểm 6 (do mắt loạn), xếp loại sức khỏe loại 6 và được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Đây là quy định bảo vệ quyền lợi của người có bệnh lý về mắt chưa khỏi. Để có thông tin chính xác và cập nhật nhất, bạn nên tham khảo trực tiếp văn bản pháp luật trên kinhmatquangnhan.vn hoặc các nguồn chính thống khác.